Khi lựa chọn van bướm vi sinh, vật liệu thân van là một trong những yếu tố cần được quan tâm hàng đầu. Hai loại vật liệu phổ biến nhất hiện nay là inox 304 và inox 316L. Cả hai đều có khả năng chống ăn mòn, dễ vệ sinh và phù hợp với nhiều hệ thống yêu cầu độ sạch cao. Tuy nhiên, khả năng chịu hóa chất, môi trường làm việc và chi phí của hai loại lại có sự khác biệt đáng kể. Vậy van bướm vi sinh inox 304 và inox 316L khác nhau thế nào? Nên lựa chọn loại nào cho từng hệ thống?

Van bướm vi sinh inox 304 là gì?

Van bướm vi sinh inox 304 là dòng van có các bộ phận chính tiếp xúc với lưu chất được chế tạo từ thép không gỉ SUS304.Inox 304 được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp nhờ khả năng chống gỉ tốt, độ bền cơ học cao và giá thành tương đối hợp lý. Vật liệu này phù hợp với nhiều môi trường thông thường như nước sạch, thực phẩm, đồ uống, sữa hoặc các loại lưu chất không có tính ăn mòn mạnh.Van bướm vi sinh inox 304 thường được ứng dụng trong:

• Hệ thống nước sạch và nước tinh khiết.
• Dây chuyền sản xuất thực phẩm.
• Nhà máy bia, rượu và nước giải khát.
• Hệ thống chế biến sữa.
• Dây chuyền sản xuất mỹ phẩm.
• Các hệ thống yêu cầu vệ sinh nhưng không sử dụng hóa chất có tính ăn mòn cao.

Ưu điểm lớn của inox 304 là khả năng cân bằng tương đối tốt giữa độ bền, khả năng chống ăn mòn và chi phí đầu tư.

Van bướm vi sinh inox 316L là gì?

Van bướm vi sinh inox 316L là dòng van sử dụng thép không gỉ SUS316L cho thân, đĩa hoặc các bề mặt tiếp xúc trực tiếp với lưu chất.So với inox 304, inox 316L có bổ sung thành phần molypden, nhờ đó khả năng chống ăn mòn trong môi trường có chứa muối, chloride hoặc một số loại hóa chất được cải thiện đáng kể.Chữ “L” trong 316L thể hiện hàm lượng carbon thấp hơn so với inox 316 thông thường. Đặc điểm này giúp giảm nguy cơ ăn mòn tại khu vực chịu ảnh hưởng nhiệt trong quá trình hàn, phù hợp với các hệ thống vi sinh có nhiều mối nối hàn và yêu cầu cao về độ sạch.Van bướm vi sinh inox 316L thường xuất hiện trong:

• Ngành dược phẩm.
• Công nghệ sinh học.
• Hệ thống sản xuất thực phẩm cao cấp.
• Nhà máy sữa.
• Hệ thống CIP/SIP.
• Môi trường sử dụng hóa chất vệ sinh thường xuyên.
• Hệ thống có lưu chất chứa muối hoặc chloride.

So sánh van bướm vi sinh inox 304 và inox 316L

Mặc dù có thiết kế và nguyên lý vận hành tương tự nhau, điểm khác biệt quan trọng nhất giữa hai dòng van nằm ở vật liệu.

Khả năng chống ăn mòn khác nhau thế nào?

Đây là điểm khác biệt rõ nhất giữa van bướm vi sinh inox 304 và inox 316L.Inox 304 có khả năng chống oxy hóa và chống ăn mòn tốt trong môi trường thông thường. Đối với các hệ thống thực phẩm, nước sạch hoặc đồ uống không chứa thành phần ăn mòn mạnh, vật liệu này thường đã đáp ứng tốt yêu cầu vận hành.Trong khi đó, inox 316L có khả năng chống ăn mòn tốt hơn, đặc biệt trong môi trường có chứa chloride hoặc thường xuyên tiếp xúc với một số loại hóa chất.Vì vậy, nếu hệ thống thường xuyên được vệ sinh bằng dung dịch hóa chất hoặc vận hành trong môi trường có nguy cơ ăn mòn cao, inox 316L thường là lựa chọn an toàn hơn.

Xem thêm: Van bướm vi sinh giá bao nhiêu? Những yếu tố ảnh hưởng đến giá

Inox 316L có phù hợp với hệ thống CIP/SIP hơn không?

Trong nhiều dây chuyền sản xuất thực phẩm, dược phẩm và đồ uống, hệ thống được vệ sinh bằng phương pháp CIP – Cleaning In Place hoặc tiệt trùng bằng SIP – Sterilization In Place.Quá trình này có thể sử dụng:

• Nước nóng.
• Hơi nóng.
• Dung dịch kiềm.
• Dung dịch axit.
• Hóa chất vệ sinh chuyên dụng.

Khi van phải tiếp xúc thường xuyên với nhiệt độ và hóa chất làm sạch, inox 316L có lợi thế hơn nhờ khả năng chống ăn mòn tốt.Tuy nhiên, không có nghĩa mọi hệ thống CIP/SIP đều bắt buộc sử dụng inox 316L. Vật liệu van cần được lựa chọn dựa trên loại hóa chất, nồng độ, nhiệt độ, thời gian tiếp xúc và yêu cầu vệ sinh của từng dây chuyền.

Van inox 304 có dùng được cho thực phẩm không?

Câu trả lời là có, nếu vật liệu và thiết kế van đáp ứng yêu cầu của hệ thống.Inox 304 được sử dụng rất phổ biến trong ngành thực phẩm nhờ khả năng chống gỉ, bề mặt dễ đánh bóng và dễ vệ sinh.Các ứng dụng phổ biến gồm:

• Nước uống.
• Bia và nước giải khát.
• Dầu thực vật.
• Sữa và một số sản phẩm từ sữa.
• Nước tinh khiết.
• Thực phẩm dạng lỏng.

Trong các hệ thống không có lưu chất ăn mòn mạnh, lựa chọn van bướm vi sinh inox 304 có thể giúp giảm chi phí đầu tư mà vẫn đáp ứng tốt nhu cầu vận hành.

Khi nào nên chọn van bướm vi sinh inox 304?

Van inox 304 phù hợp khi:

• Lưu chất không có tính ăn mòn cao.
• Hệ thống làm việc chủ yếu với nước, thực phẩm hoặc đồ uống thông thường.
• Không thường xuyên tiếp xúc với hóa chất mạnh.
• Điều kiện môi trường tương đối ổn định.
• Yêu cầu tối ưu chi phí đầu tư.
• Tiêu chuẩn của dây chuyền không bắt buộc inox 316L.

Ví dụ, một hệ thống nước sạch hoặc nước giải khát thông thường có thể không cần đầu tư toàn bộ van bằng inox 316L nếu điều kiện vận hành không yêu cầu.

Khi nào nên chọn van bướm vi sinh inox 316L?

Van inox 316L nên được ưu tiên khi:

• Hệ thống thuộc ngành dược phẩm hoặc công nghệ sinh học.
• Lưu chất có chứa thành phần ăn mòn.
• Môi trường có chloride hoặc độ mặn cao.
• Van thường xuyên tiếp xúc với hóa chất vệ sinh.
• Dây chuyền sử dụng CIP/SIP với điều kiện tương đối khắc nghiệt.
• Hệ thống yêu cầu vật liệu có khả năng chống ăn mòn cao.
• Chủ đầu tư hoặc hồ sơ kỹ thuật yêu cầu sử dụng SUS316L.

Trong những hệ thống này, chi phí đầu tư ban đầu cao hơn có thể đổi lại tuổi thọ thiết bị và độ ổn định lâu dài tốt hơn.

Có nên mặc định chọn inox 316L vì tốt hơn inox 304?

Không nhất thiết.Inox 316L có khả năng chống ăn mòn tốt hơn nhưng giá thành cũng cao hơn inox 304. Vì vậy, việc lựa chọn vật liệu tốt nhất không đồng nghĩa với lựa chọn vật liệu có giá cao nhất.Điều quan trọng là xác định đúng điều kiện vận hành của hệ thống.Trước khi lựa chọn van, nên xem xét:

• Loại lưu chất đi qua van.
• Thành phần hóa học của lưu chất.
• Nhiệt độ làm việc.
• Áp suất hệ thống.
• Hóa chất sử dụng khi vệ sinh.
• Tần suất CIP/SIP.
• Yêu cầu về độ bóng bề mặt.
• Tiêu chuẩn vệ sinh của dự án.
• Chi phí đầu tư.

Nếu inox 304 đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên, việc chuyển sang inox 316L đôi khi không mang lại hiệu quả kinh tế tương xứng.

Ngoài vật liệu thân van cần quan tâm yếu tố nào?

Khi chọn van bướm vi sinh, không nên chỉ quan tâm van được làm từ inox 304 hay 316L.Người sử dụng còn cần kiểm tra thêm:

• Vật liệu gioăng như EPDM, Silicone, FKM hoặc PTFE.
• Độ bóng bề mặt tiếp xúc lưu chất.
• Kích thước van.
• Kiểu kết nối Clamp, hàn hoặc ren.
• Áp suất và nhiệt độ làm việc.
• Phương thức vận hành tay, khí nén hoặc điện.
• Tiêu chuẩn kết nối của đường ống.
• Yêu cầu vệ sinh của dây chuyền.

Đặc biệt, gioăng là bộ phận trực tiếp tiếp xúc với lưu chất và hóa chất vệ sinh nên cần được lựa chọn tương thích với nhiệt độ và môi chất thực tế.

Xem thêm: Van bướm vi sinh là gì? Van bướm vi sinh hoạt động như thế nào?

Kết luận

Van bướm vi sinh inox 304 và inox 316L đều phù hợp với các hệ thống yêu cầu vệ sinh cao, nhưng mỗi loại có phạm vi ứng dụng khác nhau.Inox 304 có lợi thế về giá thành, độ bền và khả năng chống ăn mòn tốt trong các môi trường thông thường, phù hợp với nhiều hệ thống thực phẩm, đồ uống và nước sạch.Trong khi đó, inox 316L có khả năng chống ăn mòn tốt hơn, đặc biệt khi tiếp xúc với chloride hoặc hóa chất, nên thường được ưu tiên trong ngành dược phẩm, công nghệ sinh học, CIP/SIP và những dây chuyền có yêu cầu kỹ thuật cao.Do đó, thay vì chỉ dựa vào giá thành, người dùng nên lựa chọn van bướm vi sinh inox 304 hay 316L dựa trên lưu chất, nhiệt độ, hóa chất vệ sinh, tiêu chuẩn dự án và điều kiện vận hành thực tế của hệ thống.